Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Απελευθερωτής», με ημερομηνία 17 Μαϊου 1944 και το άρθρο του «Ριζοσπάστη», στις 10 Μαϊου 1944 διασώζονταιως αρχειακά ντοκουμέντα στις συλλογές των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ) για την περίοδο της Κατοχής.
Πρωτομαγιά 1944:Πρωί πρωί τους φόρτωσαν σε μεγάλα γερμανικά αυτοκίνητα και αλυσοδεμένους τους πέρασαν μέσα από τους Αθηναϊκούς δρόμους.
Γύρω στον τόπο της εκτέλεσης στην Καισαριανή,τον Γολγοθά της Αθήνας, μαζεύτηκαν χιλιάδες κόσμου, μανάδες, γυναίκες, αδέρφια κι αδερφές να μάθουν αν είναι κι ο δικός τους άνθρωπος μέσα. Τα παιδιά μας κρατήθηκαν παληκαρίσια μπροστά στις μπούκες των ντουφεκιών.
Ολοι μαζί τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο, έβριζαν κι έφτυναν κατάμουτρα Γερμανούς και τσολιάδες, ζητωκραύγασαν ως τον ουρανό για τη λευτεριά. Ούτε ένας δεν έχασε το θάρρος του.
Η φωνή τους αντηχούσε παντού: “Αδέρφια, πεθαίνουμε για την Ελλάδα, για τη λευτεριά! Εκδικηθείτε μας, εκδικηθείτε μας!”. Ο ένας έσφιγγε το χέρι του άλλου, φώναζαν μεταξύ τους και στον κόσμο “Θάρρος! Θάρρος!”».
Η περιγραφή που συγκλονίζει δίνει «φωνή» στις πιο πολυσυζητημένες φωτογραφίες αυτών των ημερών.
Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Απελευθερωτής», με ημερομηνία 17Μαΐου 1944.
Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Απελευθερωτής» με ημερομηνία 17Μαΐου 1944 περιγράφει τη μαζική εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή. [ΓΑΚ – Ιδιωτικές Συλλογές, Κ103ε, Συλλογή Εντύπων Κατοχής]
Από τις πρώτες γραμμές, καταλαβαίνει κανείς ότι στο άρθρο, που έχει τίτλο «Οι σφαγές της Αθήνας», περιγράφεται η πιο μαζική εκτέλεση -Πρωτομαγιά 1944- στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τους Γερμανούς Ναζί κατακτητές.
«Τους εκτέλεσαν σε ομάδες από 20, μέσα σε 2 ώρες»
«Οι Γερμανοί έστεκαν σαν κτήνη και δίπλα τους οι τσολιάδες. Ο κόσμος από μακριά συγκινημένος έκλαιγε, έσφιγγε τη γροθιά του. Πέντε αστυφύλακες λιποθύμησαν. Οι καμπάνες της Καισαριανής χτυπούσαν πένθιμα σε όλη τη διάρκεια της εκτέλεσης. Ως την τελευταία στιγμή κι ενώ το πολυβόλο θέριζε, τα παιδιά μας ολόρθα φώναξαν: Πεθαίνουμε για την Ελλάδα! Πεθαίνομε για τη λευτεριά! Εκδίκηση! Εκδίκηση! Ζήτω το ΕΑΜ! Ζήτω ο εθνικός αγώνας!».
Κάθε ομάδα που ερχόταν η σειρά της έστεκε για το μακελειό στην ίδια πάντοτε θέση, δίπλα στον σωρό που σχημάτιζαν τα τρυπημένα απ’ τις σφαίρες κορμιά των συναγωνιστών τους, με τα πόδια βουτηγμένα μέσα στη λίμνη απ’ το αίμα, ακούγοντας τους στερνούς βόγγους, βλέποντας τις τελευταίες σπασμωδικές κινήσεις των παληκαριών που ξεψύχαγαν.
Το δημοσίευμα είναι γεμάτο με λεπτομέρειες από τη στιγμή των εκτελέσεων.
«Οι Γερμανοί τούς εκτέλεσαν με σφαίρες ντουμ-ντουμ, σε ομάδες από 20, μέσα σε 2 ώρες. Κάθε ομάδα που ερχόταν η σειρά της, έστεκε για το μακελειό στην ίδια πάντοτε θέση, δίπλα στον σωρό που σχημάτιζαν τα τρυπημένα απ’ τις σφαίρες κορμιά των συναγωνιστών τους, με τα πόδια βουτηγμένα μέσα στη λίμνη απ’ το αίμα, ακούγοντας τους στερνούς βόγγους, βλέποντας τις τελευταίες σπασμωδικές κινήσεις των παληκαριών που ξεψύχαγαν. Υστερα φόρτωσαν τα πτώματα σε 3 μεγάλα αυτοκίνητα και με συνοδεία δική τους και τσολιάδων που γελούσαν και τραγουδούσαν τους μετέφεραν στο Νεκροταφείο και τους έθαψαν σε κοινούς λάκκους. Με τον ίδιο τρόπο συνεχίστηκαν και τις ερχόμενες ημέρες οι εκτελέσεις».
Το άρθρο κλείνει με ένα δυναμικό κάλεσμα προς τους Αθηναίους πολίτες. «Ομως, ο Αθηναϊκός λαός, αν και βουτηγμένος στο πένθος για τα ηρωικά παιδιά του, συνεχίζει αλύγιστος τον αγώνα του. Η τρομοκρατία δεν τον γονατίζει. Η ώρα πλησιάζει που οι ασυνείδητοι γερμανοτσολιάδες φονιάδες του θα πληρώσουν εκατονταπλάσια με το αίμα τους τα εγκλήματά τους. Φωτιά και τσεκούρι στους προδότες. Θάνατος στον αιμοσταγή βάρβαρο κατακτητή».
Το βαρύ κλίμα -από την εκτέλεση εκείνων των ημερών- αποτυπώνεται και σε πρωτοσέλιδο άρθρο του «Ριζοσπάστη», στις 10 Μαΐου του 1944, με τίτλο «Φωτιά κι αστροπελέκι στους δολοφόνους Γερμανοράλληδες». [ΓΑΚ – Ιδιωτικές Συλλογές, Κ103ε, Συλλογή Εντύπων Κατοχής].
«[…] Αγέρωχοι προϋπάντησαν τον σκληρό θάνατο οι ήρωες του έθνους μας. Σ’ όλη τη διάρκεια της θλιβερής πομπής πετούσαν απ’ τα παράθυρα των αυτοκινήτων χαρτάκια που έγραφαν ότι πεθαίνουν για τη λευτεριά, για τη Λαϊκή Δημοκρατία. Τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο, “Εχε γεια καημένε κόσμε” και ζητωκραύγαζαν για την Ελλάδα, τον λαό, τ’ ατσαλένιο Κ.Ε.Ε.
[…] Ολη την ώρα που τουφέκιζαν στον ματωμένο τοίχο της Καισαριανής τα καταστήματα έκλεισαν, οι καμπάνες χτυπούσαν λυπητερά και ο τηλεβόας με τα λόγια του ανατάραζε τις ψυχές του αγαναχτισμένου λαού που υποσχόταν εκδίκηση!».
«Φωτιά κι αστροπελέκι στους δολοφόνους Γερμανοράλληδες»
Τα δημοσιεύματα της εποχής, «Απελευθερωτή», «Ριζοσπάστη», δεν καταγράφουν απλώς ένα ιστορικό γεγονός. Μέσα από τις περιγραφές, τα συνθήματα, αναδεικνύεται η θηριωδία των Γερμανών κατακτητών. Η πρόσφατη γνωστοποίηση της ύπαρξης των φωτογραφιών, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας. Αποτυπώνουν τις ύστατες στιγμές των 200 εκτελεσθέντων κομμουνιστών και αποτελούν πειστήρια των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου στη χώρα μας.Πληροφορίες απόkathimerini.gr Διαβάστε ακόμηΙΣΤΟΡΙΑ: Αυθεντικές οι φωτογραφίες από τις εκτελέσεις στην Καισαριανή, 262 ντοκουμέντα αγοράζει το υπουργείο Πολιτισμού μετά από συμφωνία με τον συλλέκτηhttps://rogmistinenimerosi2.blogspot.com/2026/02/262.html Ρωγμή στην ενημέρωση
«Εγώ ευτυχώς δεν έχω πάψει να ονειρεύομαι. Δεν έχω πάψει να θέλω. Βέβαια αυτό κοστίζει κόπους, διαψεύσεις. Όμως αυτό δεν με πειράζει. Το να αγωνίζεται κανείς είναι κι αυτό μια ηδονή»… Βασίλης Διαμαντόπουλος, Έλληνας ηθοποιός (15 Νοεμβρίου 1920 – 5 Μαΐου 1999)
Δεν υπάρχουν σχόλια