ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ: «Φωτογραφίζοντας τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας»

                

Το Λεύκωμα Φωτογραφίζοντας τον «Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας» του Απόστολου Μοσούρη (εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», 2016) αποτελεί μια σπάνια φωτογραφική καταγραφή της καθημερινότητας, της εκπαίδευσης και των μαχών του ΔΣΕ (1946-1949).

Ο συγγραφέας, οπερατέρ και φωτογράφος, αποτυπώνει τη ζωή μαχητών και μαχητριών του Δ.Σ.Ε. , προσφέροντας ένα μοναδικό ιστορικό ντοκουμέντο.

Ο Απόστολος Μουσούρης, έχοντας πάρει μέρος ως κινηματογραφιστής στις μάχες σε Γράμμο (1948, 1949) και Βίτσι (1949), αποτύπωσε εικόνες ανεκτίμητης αξίας. Εικόνες που αποτελούν ντοκουμέντα ιστορικά, αδιαμφισβήτητα και αδιάβλητα.

 

Tην άνοιξη του 2014, το φωτογραφικό αρχείο του  Απόστολου Μουσούρη (1917 - 1997) σε πρωτότυπα φωτογραφικά φίλμ, δωρίσαν στο Αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ,  η Τάνια Μουσούρη και ο Αλέξη Χατζής, που το είχαν διαφυλάξει.

 Οι εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», το 2016 προχώρησε στην έκδοση  του Ιστορικού Λευκώματος «Φωτογραφίζοντας τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας» του Απόστολου Μουσούρη, που  αποτελεί μια σπάνια φωτογραφική καταγραφή της καθημερινότητας, της εκπαίδευσης των μαχητών και μαχητριών  και των μαχών του ΔΣΕ (1946-1949).

 

Μέσα από μια εξαιρετικά ανθρωποκεντρική ματιά, ο Απόστολος Μουσούρης μάς παραδίδει εικόνες από την καθημερινότητα των ανθρώπων στις περιοχές της Ελεύθερης Ελλάδας, λεπτομέρειες από τη ζωή των μαχητών του ΔΣΕ, καταγραφές μαχών, στιγμιότυπα από την εκπαίδευση, έως και τοπογραφικής αξίας φωτοαποτυπώσεις, έτσι που ο σημερινός νέος αγωνιστής να μπορεί να προσεγγίσει όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικά στιγμές από την ιστορία της ένοπλης εκείνης ταξικής σύγκρουσης της περιόδου 1946-49, να γνωρίσει την καθημερινότητα της ζωής και της δράσης των μαχητών και μαχητριών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Αναπόσπαστο μέρος της δράσης του ΔΣΕ υπήρξε η οργανωμένη υποχώρηση του ΔΣΕ στο έδαφος της Αλβανίας στο τέλος Αυγούστου του 1949 και η πολιτική προσφυγιά που ακολούθησε με την εγκατάσταση χιλιάδων ως πολιτικών προσφύγων πλέον στις Λαϊκές Δημοκρατίες και την ΕΣΣΔ, όπου εγκαταστάθηκε και το μεγαλύτερο μέρος τους στην περιοχή της Τασκένδης. Εκεί έζησε και ο ίδιος ο Απόστολος Μουσούρης, ο οποίος παραδίδει στην ιστορική γνώση και έρευνα μοναδικά φωτογραφικά ντοκουμέντα της πρώτης περιόδου εγκατάστασης των πολιτικών προσφύγων.

Η έκδοση χωρίζεται σε τρεις ενότητες: α) Ο ΔΣΕ οργανωμένος λαϊκός στρατός, β) Η ζωή στις ελεύθερες περιοχές, γ) Στην πολιτική προσφυγιά. Προηγείται σύντομη φωτογραφική παρουσίαση του τόπου, με τρόπο ώστε «μπροστά μας στέκονται όχι μόνο τα ιστορικά γεγονότα, αλλά και οι ίδιοι οι χώροι στους οποίους αυτά διαδραματίστηκαν».

Από το πρώτο ξεφύλλισμα μας βάζει σε έναν «άλλο κόσμο», στις τάξεις του ένοπλου λαού που μάχεται για ένα σκοπό. Η έκδοση μπορεί να συμβάλει και σε αυτή την ιστορική γνώση των συνθηκών στις οποίες πολέμησε ο ΔΣΕ, τα μεγάλα επιτεύγματα του, παρά το γεγονός ότι ηττήθηκε.

Ο ΔΣΕ, που υπήρξε δημιούργημα του ΚΚΕ, ατσαλώθηκε με την πολιτική και την ιδεολογία του, κατάφερε να αποτελέσει έναν αξιόμαχο λαϊκό στρατό που αντιπάλεψε υπέρτερες στρατιωτικά δυνάμεις που διέθεταν ποταμούς εφοδίων.

Ο Απόστολος Μουσούρης ως  μαχητής και φωτογράφος του ΔΣΕ, καταγράφει εκ των έσω την ταξική σύγκρουση.

Το φωτογραφικό λεύκωμα δίνει μια πολύ καλή εικόνα των μαχών, της εκπαίδευσης, των χώρων διαβίωσης και της καθημερινότητας των μαχητών και μαχητριών του ΔΣΕ.

 Ακόμα και φωτογραφίες που τραβήχτηκαν απλώς ως αναμνηστικές, σήμερα φέρνουν ξανά μπροστά μας τα πρόσωπα όσων πέρασαν στην κυριολεξία από φωτιά και σίδερο.

Πέρα από τις μάχες, το λεύκωμα αποτυπώνει την καθημερινότητα, τη γυναικεία παρουσία και την οργάνωση του ΔΣΕ. 

Η επιλογή του φωτογραφικού υλικού δίνει τη δυνατότητα να βυθιστεί κανείς και στις «λεπτομέρειες» της καθημερινής ζωής, που όμως αποτυπώνουν τις βαθύτερες αξίες της φυσικής συντροφικότητας και της αλληλεγγύης της κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης στη φωτιά της μάχης.

   Στο Λεύκωμα καταγράφονται:

§  O τόπος όπου κορυφώθηκε η τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ (Γράμμος, Βιτσι, Πρέσπες).

§  H δράση του ΔΣΕ ως οργανωμένος λαϊκός στρατός.

§  H ζωή των κατοίκων στην «Ελεύθερη Ελλάδα», οι λαϊκές συνελεύσεις, η παραγωγική δραστηριότητα, η συμβολή των Σλαβομακεδόνων στο ΔΣΕ καθώς και η προσπάθεια για τη σωτηρία των παιδιών.

§  Το συντεταγμένο πέρασμα των τμημάτων του ΔΣΕ στο έδαφος της Λαϊκής Δημοκρατίας Αλβανίας και η πρώτη περίοδος εγκατάστασης των πολιτικών προσφύγων στην ΕΣΣΔ στην περιοχή της Τασκένδης.

 

Το λεύκωμα αποτελεί  σημαντική πηγή για τη μελέτη της περιόδου 1946-1949, προσφέροντας μια ρεαλιστική εικόνα της ένοπλης σύγκρουσης στη χώρα μας.

 

                                                       Ρωγμή στην ενημέρωση