Συρρικνώνεται ο μαθητικός πληθυσμός. 75.989 λιγότεροι οι μαθητές σήμερα από το 2020

 – Πίνακας με τον μαθητικό πληθυσμό από το 2020 μέχρι το 2025. 

 

Το μαθητικό δυναμικό της χώρας παρουσιάζει μια σταδιακή μείωση στο διάστημα της τελευταίας πενταετίας, η οποία ανέρχεται σε 75.989 λιγότερους μαθητές σε όλες τις βαθμίδες, σύμφωνα με τα στοιχεία που περιέχονται στο “Στρατηγικό Σχέδιο Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για το 2025-2029″.

 Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στον Στρατηγικό Σχεδιασμό του Τομέα Παιδείας το δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο επιδεινώνεται τα τελευταία χρόνια, αναμένεται να οδηγήσει σε συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού τις επόμενες δεκαετίες, με αρνητικές συνέπειες για την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

 Από το 1951 έως το 2019, ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 3,1 εκατομμύρια άτομα (από 7,6 εκατ. το 1951 σε 10,7 εκατ. το 2019). Ωστόσο, η αύξηση αυτή προήλθε αποκλειστικά από την ενίσχυση του πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και άνω (+3,7 εκατ.), ενώ ο πληθυσμός των 0–14 ετών μειώθηκε κατά 620.000 άτομα. 

Μέσα στην ίδια περίοδο, οι ηλικιακές ομάδες άνω των 65 και άνω των 85 ετών αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από την ομάδα των 15–64 ετών: η πρώτη υπερτετραπλασιάστηκε, η δεύτερη δωδεκαπλασιάστηκε, ενώ η ομάδα 15–64 ετών αυξήθηκε μόλις κατά 38%. Το αποτέλεσμα ήταν η έντονη γήρανση του πληθυσμού.

 Σήμερα το 23% των κατοίκων είναι άνω των 65 ετών 

Σήμερα, σχεδόν το 23% των κατοίκων είναι άνω των 65 ετών, ενώ, για πρώτη φορά στη δημογραφική ιστορία της χώρας, ο πληθυσμός των ατόμων ηλικίας 0–14 ετών είναι μικρότερος από αυτόν των 65+. Το 2018, οι άνω των 65 ετών ήταν κατά περίπου 800.000 περισσότεροι από τα παιδιά 0–14 ετών, ενώ μέσα σε μία τριετία, το 2021, σε σύνολο πληθυσμού 10.482.487, τα άτομα άνω των 65 ήταν 971.524 περισσότερα από τα παιδιά 0-14 (ΕΛΣΤΑΤ, 2021).

 Από έναν πληθυσμό σχετικά εθνικά ομοιογενή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (το 1951 οι μη έχοντες την ελληνική υπηκοότητα ήταν μερικές δεκάδες χιλιάδες), η Ελλάδα αριθμεί σήμερα περίπου 900.000 αλλοδαπούς, στην πλειονότητά τους από ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες και τρίτες χώρες. 

Η γονιμότητα και οι γεννήσεις έχουν μειωθεί δραστικά.

 Οι μισές γεννήσεις σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 1950 καταγράφηκαν το 2018 

Το 2018 καταγράφηκαν 86.500 γεννήσεις, σχεδόν οι μισές σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας του 1950 (155.500), ενώ οι θάνατοι αυξήθηκαν σημαντικά λόγω της γήρανσης (το 2018 οι θάνατοι ήταν περίπου 2,2 φορές περισσότεροι από αυτούς των αρχών της δεκαετίας του 1950) (ΕΔΚΑ, 2019).

 Η μείωση των γεννήσεων αποτελεί γενικό φαινόμενο στην ΕΕ, παρά τις εθνικές διαφοροποιήσεις.

 Το 2023, το ποσοστό των παιδιών στην ΕΕ-27 ήταν κατά 8,1 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από το 2013. Σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν μείωση του πληθυσμού ηλικίας 0–5 ετών, με τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες πτώσεις σε Ελλάδα και Ισπανία.

 Στη χώρα μας, ο πληθυσμός των 0–5 ετών έπεσε από 652.000 το 2013 σε 493.000 το 2023 (μείωση σχεδόν 25%), και προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στις 464.000 το 2030 (Eurydice, 2025· στοιχεία Eurostat, demo_pjan, τελευταία ενημέρωση: 28.11.202412 ).

 – Σε συρρίκνωση οδηγείται ο μαθητικός πληθυσμός τις επόμενες δεκαετίες

Ο μαθητικός πληθυσμός αναμένεται να μειωθεί σημαντικά, εξαιτίας τόσο της πτώσης των γεννήσεων όσο και της εξωτερικής μετανάστευσης. 

Σύμφωνα με την Έκθεση Πισσαρίδη (2020), ο συνολικός αριθμός μαθητών και μαθητριών προβλέπεται να μειωθεί από 1,48 εκατ. το 2008 σε περίπου 1,05 εκατ. το 2035, δηλαδή κατά 29,2% ή 423.300 μαθητές λιγότερους.

 Σταδιακή μείωση του μαθητικού δυναμικού την τελευταία πενταετία 

 Η μείωση αυτή θα έχει προφανείς επιπτώσεις στις ανάγκες για σχολική στέγη και εκπαιδευτικό προσωπικό και θα επηρεάσει τον γενικότερο σχεδιασμό του εκπαιδευτικού χάρτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Μyschool, το μαθητικό δυναμικό παρουσιάζει μια σταδιακή μείωση στο διάστημα της τελευταίας πενταετίας, η οποία ανέρχεται σε 75.989 λιγότερους μαθητές σε όλες τις βαθμίδες.

 

 Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού συνδέεται άμεσα με τη συνεχιζόμενη υπογεννητικότητα, τη γήρανση του πληθυσμού και τη μετανάστευση νέων οικογενειών στο εξωτερικό. Η συρρίκνωση των μαθητών δημιουργεί νέα δεδομένα για τη χωροταξία των σχολείων, τη βιωσιμότητα σχολικών μονάδων –ιδίως στην περιφέρεια– και τον συνολικό σχεδιασμό της εκπαιδευτικής πολιτικής.

 Η συμβολή της κυβερνητικής πολιτικής Ν.Δ/Μητσοτάκη και του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.) στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας είναι κατώτερη των αναγκών για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Τα όποια μέτρα πάρθηκαν τα χρόνια διακυβέρνησης της Ν.Δ είναι ανεπαρκή και δεν αντιμετωπίζουν το τεράστιο αυτό κοινωνικό πρόβλημα που είναι πολύπλευρο και πολυσύνθετο.  

Δεν ασκήθηκε μια πολυδιάστατη κοινωνική, οικονομική πολιτική που να εστιάζει στην ουσιαστική στήριξη της οικογένειας και μέσα από την εκπαίδευση. Να ξεκινά από την προσχολική ηλικία με την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών αγωγής και φροντίδας, τη δίχρονη υποχρεωτική φοίτηση στο νηπιαγωγείο, καθώς και την παροχή ολοήμερων και ευέλικτων προγραμμάτων που διευκολύνουν τους εργαζόμενους γονείς. Να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ποιοτική εκπαίδευση από τα 4 έως τα 15 έτη, μέσα από το αναβαθμισμένο ολοήμερο σχολείο, την ενισχυτική διδασκαλία, τα σχολικά γεύματα και τα προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων, τα οποία όχι μόνο ενισχύουν τη μαθησιακή διαδικασία αλλά και δημιουργούν ένα υποστηρικτικό πλαίσιο για την οικογένεια. 

Η κυβέρνηση και το υπουργείο παιδείας έδωσαν περισσότερη βαρύτητα στην πειθάρχηση και τις διώξεις συνδικαλιστών εκπαιδευτικών και όχι στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.    

Για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος απαιτούνται κοινωνικές, οικονομικές πολιτικές υποστηρικτικές προς την οικογένεια, τους εργαζόμενους γονείς, τους εκπαιδευτικούς. Μειωμένο ωράριο με αποδοχές σε εργαζόμενους γονείς παιδιών από το βρεφικό σταθμό μέχρι τα 15 χρόνια. Άδεια με αποδοχές για την στήριξη παιδιών ΑμΕΑ. Προσλήψεις μόνιμου εκπαιδευτικού  προσωπικού. Μικρότερος αριθμός μαθητών ανά τμήμα. Ουσιαστική αύξηση του μισθού των εκπαιδευτικών που επιτελούν ένα ιδιαίτερα σημαντικό κοινωνικό λειτούργημα για το μέλλον των παιδιών και της χώρας. 

Για να μπορούν να γίνουν τα παραπάνω χρειάζεται γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την παιδεία, την πρόνοια τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές δομές και όχι λεφτά για την πολεμική οικονομία.

 Με στοιχεία από especial.gr

 

                                                                                                                          Ρωγμή στην ενημέρωση