ΙΣΤΟΡΙΑ-Σαν σήμερα: 16 Αυγούστου 1949, σκότωσαν οι δυνάμεις της Χωροφυλακής τον καπετάν "Πέρδικα", ταγματάρχη της 3ης μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) και διοικητή του Αρχηγείου Μαινάλου στην Πελοπόννησο

 

Ο Δημήτρης Γιαννακούρας (αυτό ήταν πραγματικό του όνομα),  γνωστός ως Πέρδικας, γεννήθηκε το 1914 στο χωριό Βάγγου  Μεγαλουπόλεως Αρκαδίας.  

 Το ψευδώνυμο Πέρδικας το κληρονόμησε από τον πατέρα του, στον οποίο οι συγχωριανοί του είχαν «κολλήσει» αυτό το παρατσούκλι, από τα παιδικά του χρόνια, επειδή αρεσκόταν να κυνηγάει πέρδικες. Ο Πέρδικας τελείωσε δυο τάξεις του «Σχολαρχείου» (αντιστοιχεί στη ΣΤ' τάξη του Δημοτικού Σχολείου) και ασχολήθηκε με διάφορες εργασίες (αγρότης, κτηνοτρόφος, καρβουνιάρης, κ.ά.). 

Οταν οι Ιταλοί κήρυξαν τον πόλεμο στη χώρα μας, ο Δημήτρης Γιαννακούρας υπηρετούσε τη στρατιωτική θητεία του στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και πολέμησε τους Γερμανοφασίστες, όταν κι αυτοί εισέβαλαν στη χώρα μας, τον Απρίλη του 1941. 

Τον Αύγουστο του 1941 οργανώθηκε στην Αντιστασιακή Οργάνωση «Νέα Φιλική Εταιρεία» και το Νοέμβρη του 1941, μετά τη συγχώνευση της οργάνωσης αυτής με το ΕΑΜ, έγινε μέλος του.

Στις αρχές του 1942 έγινε μέλος του ΚΚΕ. Την ίδια περίοδο, ο αδερφός του  Κώστας  ήταν καθοδηγητικό στέλεχος του ΚΚΕ στην επαρχία Μεγαλόπολης.  

Ο Πέρδικας ήταν ανταρτοΕΠΟΝίτης, στο 11ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, όταν οι αντιΕΑΜίτες αντάρτες του ΕΣ (Ελληνικός Στρατός), με επικεφαλής το λοχαγό του προπολεμικού στρατού Τηλέμαχο Βρεττάκο, που καθοδηγούνταν από τους αξιωματικούς της Αγγλικής Αποστολής (είχαν πέσει με αλεξίπτωτα στις ορεινές περιοχές της Πελοποννήσου, με κύριο στρατηγικό σκοπό να διαλύσουν τον ΕΛΑΣ, ακόμα και ένοπλα, επειδή ήταν δημιούργημα του ΚΚΕ) και κατά τη διάρκεια της ύπαρξης του ΕΣ δεν έριξαν ούτε μια τουφεκιά κατά των κατακτητών, σκότωσαν με μπαμπεσιά τον αδελφό του Κώστα, απόφοιτο της Μέσης Εκπαίδευσης και τον γαμπρό του Νίκο Χρόνη.

Μετά από  αυτό το αποτρόπαιο έγκλημα, ο Δημήτρης Γιαννακούρας, πικραμένος  και αποφασισμένος να τιμωρήσει τους καθοδηγούμενους από τους Εγγλέζους εγκληματίες, έφυγε από το 11ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ. 

Έπειτα από λίγες βδομάδες, κατάφερε να ανακαλύψει έναν από τους δολοφόνους, τον αξιωματικό του προπολεμικού στρατού Θανάση Οικονομόπουλο (ήταν κρατούμενος του ΕΛΑΣ μετά την αιχμαλωσία του στην τελική σύγκρουση του ΕΛΑΣ με τον ΕΣ, που είχε ως αποτέλεσμα τη διάλυση της αντάρτικης αυτής οργάνωσης, του ΕΣ), ο οποίος ήταν Πρόεδρος του Στρατοδικείου που καταδίκασε σε θάνατο τον αδελφό του και το γαμπρό του. Αιφνιδιάζοντας τους φρουρούς του «κρατητηρίου» (ένα Εκκλησάκι στην περιοχή του χωριού Γερδίκι Μεσσηνίας) τον σκότωσε και αμέσως παρουσιάστηκε σε τμήμα του ΕΛΑΣ Μεσσηνίας.

Μετά την απελευθέρωση της χώρας μας, τη «Συμφωνία της Βάρκιζας» και την παράδοση των όπλων του ΕΛΑΣ, ο Πέρδικας δεν παρέδωσε τον οπλισμό του και, με πρωτοβουλία του, κατέφυγε στο βουνό Μαίναλο, όπου έζησε σ' όλη τη διάρκεια του Μονόπλευρου Εμφυλίου, μαζί με άλλους καταδιωκόμενους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης (Γιάννης Πετρόπουλο ή Μαυρόγιαννη, Ηλία Γιαννακούρα, Π. Κυριακόπουλο ή Πιπίνο, Ηλία Μάνδρο, Κώστα Παναγόπουλο, κ.ά.).

Στην περίοδο αυτή (Μάρτης 1945 - Ιούλης 1946), τα μέλη της ομάδας αυτής των καταδιωκόμενων, αντιμετώπιζαν φοβερές δυσκολίες, ζούσαν κυριολεκτικά σαν αγρίμια μέσα στο δάσος. Γι' αυτό, κάπου κάπου, παραβίαζαν την κομματική γραμμή της παθητικής αυτοάμυνας και, με πρωτοπόρο πάντοτε τον Πέρδικα, που επέμενε «να αντιμετωπίσουμε επιτέλους την τρομοκρατία της μοναρχοφασιστικής κυβέρνησης με αντιτρομοκρατία, γιατί αλλιώτικα θα μας σκοτώσουν όλους οι ταγματασφαλίτες», χτύπησαν ένοπλα τους Χιτοσυμμορίτες του χωριού Παλιομοίρη και μια ομάδα χωροφυλάκων στην περιοχή του χωριού Τρίλοφο Μεγαλόπολης.

Για τη δράση τους αυτή, οι Πέρδικας, Μαυρόγιαννης, Πιπίνος και Μάνδρος επικηρύχθηκαν από τη μοναρχοφασιστική κυβέρνηση της Αθήνας με ποσά από 20 έως 25 εκατομμύρια δραχμές για τον καθένα. Το Μάρτη του 1947, η ομάδα αυτή των καταδιωκόμενων αγωνιστών - «Ομάδα Πέρδικα», που είχε πάρει μέρος στη μάχη της Σπάρτης (13/02/1947), αποτέλεσε τον πυρήνα της δημιουργίας του Αρχηγείου Μαινάλου του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου, με στρατιωτικό διοικητή τον Μανώλη Σταθάκη, αντισυνταγματάρχη του ΔΣΕ. 

Το καλοκαίρι του 1947, ο Πέρδικας ήταν διοικητής λόχου. Το Φλεβάρη του 1948 ονομάστηκε ταγματάρχης του ΔΣΕ, με Διαταγή του Γενικού Αρχηγείου, και ανέλαβε διοικητής Τάγματος. Τον Οκτώβρη του 1948, ανέλαβε διοικητής του Αρχηγείου Μαινάλου. Στην ομάδα του Πέρδικα, εντάχθηκε  και ο Θύμιος Παναγιωτόπουλος από το Μοναστηράκι Γορτυνίας. 

Στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, ο Πέρδικας πήρε μέρος σε πολλές μάχες (Σπάρτης, Δάρα, Διάλυση της διλοχίας Γαλανόπουλου, Τροπαίων, Καλαβρύτων, Λεχαινών, Ζαχάρως, Χαλανδρίτσας, Βλασίας, Πιάνας, κ.ά.), στις οποίες διακρίθηκε για την προσωπική του παλικαριά και τις διοικητικές του ικανότητες. Μετά τη μάχη της Δημητσάνας, ανέλαβε διοικητής των Ομάδων Ελεύθερων Σκοπευτών. 

Ο Πέρδικας σκοτώθηκε σε ενέδρα χωροφυλάκων στις 16 Αυγούστου 1949, όταν πλησίασε σε μια γιάφκα, στην τοποθεσία «Συνέσοβα» του Μαινάλου και, αντί να συναντήσει εκεί τον ανθυπολοχαγό με τον οποίο είχε το «ραντεβού», έπεσε πάνω στους χωροφύλακες.

Το πτώμα του καπετάν Πέρδικα μεταφέρθηκε στην Τρίπολη για να διαπομπευθεί.  

                                                                   Φωτο/Αρχείου:  Από την διαπόμπευση του καπετάν ΠΕΡΔΙΚΑ   

  

Οι δεξιοί εθνικόφρονες με την πράξη τους αυτή πέτυχαν όμως ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα στην κοινή γνώμη της πόλης και γι’αυτό το πτώμα του ενταφιάστηκε μυστικά στα περίχωρα της Τρίπολης. 

Στις 24 Αυγούστου 1949 υπογράφεται το έγγραφο αμνήστευσης ορισμένων πρώην στελεχών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην Αρκαδία. Έχει γραφτεί ότι ήταν η συμφωνημένη ανταμοιβή τους για την προδοσία του Δημήτρη Γιαννακούρα, του θρυλικού καπετάν Πέρδικα, που σκοτώθηκε στις 16 Αυγούστου 1949 σε ενέδρα αποσπάσματος χωροφυλακής μεταξύ των τοποθεσιών Συνέσοβα και Φτελιά στο δάσος του Μαινάλου.

 

Στα χρόνια που ακολούθησαν η Δεξιά  επιδίωξε να χρεώσει  στον καπετάν Πέρδικα  και τον ΔΣΕ σχεδόν όλες τις σκοτεινές σελίδες του εμφυλίου πολέμου στην Αρκαδία. Γιατί ήταν ο Πέρδικας και οι μαχητές του  ήταν νεκροί   και δεν μπορούσαν να μιλήσουν.

 

Στον αγώνα του λαού μας έδωσαν τη ζωή τους και τα αδέλφια του Πέρδικα, Κώστας, Αλέξανδρος, Παναγιώτα και Γιαννούλα, καθώς και ο γαμπρός του Ν. Χρόνης.

 

Ο αδελφός του καπετάν Πέρδικα, Ηλίας Γιαννακούρας, ζήτησε να πάρει τα λείψανα του αδελφού του Δημήτρη  και να τα μεταφέρει στο χωριό τους, το Βάγγου Αρκαδίας, ή να του επιτραπεί να φτιάξει ένα λιτό τάφο στο σημείο ενταφιασμού του αδελφού του. Οι αρχές της Τρίπολης αρνήθηκαν και τα δύο.

 

Στις 24 Αυγούστου 2013 τιμώντας τον καπετάν ΠΕΡΔΙΚΑ και τους μαχητές και τις μαχήτριες της 3ης Μεραρχίας του ΔΣΕ, που έδρασε στην περιοχή της Πελοποννήσου, έγιναν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου, που στήθηκε από το ΚΚΕ πάνω από το χωριό Λυκόχια, στο σημείο που «έπεσε» ο «Πέρδικας», στις 16 Αυγούστου του 1949, μετά από ενέδρα της χωροφυλακής.

 

 Επιμέλεια: Π.Χ

 

                                                                     Ρωγμή στην ενημέρωση