ΙΣΤΟΡΙΑ: Ο Μανώλης Γλέζος στις συλλογές των ΑΣΚΙ Εκδήλωση Παρουσίαση Τετάρτη 21 Οκτωβρίου
- Φωτογραφίες και έγγραφα από το Αρχείο του εμβληματικού αγωνιστή
Την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου στις 19:00 παρουσιάζεται στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» (Πλ. Αγίου Γεωργίου Καρύτση 8, Αθήνα), το Αρχείο του εμβληματικού αγωνιστή, Μανώλη Γλέζου, που συγκέντρωσαν και δώρισαν στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) τα παιδιά του Μαρία και Νίκος
Η εκδήλωση
Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), η οικογένεια του Μανώλη Γλέζου και ο Σύλλογος Μνήμης και Δράσης Μανώλης Γλέζος διοργανώνουν την παρουσίαση του ταξινομημένου αρχείου της εμβληματικής αυτής προσωπικότητας της ελληνικής ιστορίας.
Στην αρχή της εκδήλωσης χαιρετισμό θα απευθύνουν ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης, πρόεδρος του Δ.Σ. των ΑΣΚΙ, και η Κατερίνα Γλέζου, εκπρόσωπος του Δ.Σ. του Συλλόγου Μνήμης και Δράσης Μανώλης Γλέζος. Θα ακολουθήσουν οι ομιλίες των:
● Νίκου Γλέζου, εκ μέρους της οικογένειας, με θέμα: «Διαφύλαξη και συγκρότηση του Αρχείου Μανώλη Γλέζου».
● Αγγελικής Χριστοδούλου, επιστημονικής συνεργάτριας των ΑΣΚΙ: «Σκιαγραφώντας ένα σύμβολο μέσα από το αρχείο του».
● Αντας Κάπολα, υπεύθυνης αρχειακών συλλογών των ΑΣΚΙ: «Αρχειακές διασταυρώσεις: Η παρουσία του Μανώλη Γλέζου στα αρχεία και τις συλλογές των ΑΣΚΙ».
● Μάνου Αυγερίδη, διευθυντή των ΑΣΚΙ: «Ο Μανώλης Γλέζος και η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης».
Η εκδήλωση είναι ελεύθερη και ανοιχτή για το κοινό.
• Η «Εφ.Συν.» δημοσιεύει -20 Οκτωβρίου 2026- έγγραφα και φωτογραφίες από τούτο το «ανεξίτηλο αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία»
10 Ντοκουμέντα από την πολιτική δράση του Μανώλη Γλέζου: Φωτογραφίες και έγγραφα από το Αρχείο του εμβληματικού αγωνιστή
Του Νίκου Παπαδημητρίου
Με την αφορμή αυτή η «Εφημερίδα των Συντακτών» παρουσιάζει σε αυτό το μικρό αφιέρωμα δέκα ντοκουμέντα (έγγραφα και φωτογραφίες), τα οποία ευγενικά μας παραχώρησαν για τις ανάγκες του σημερινού άρθρου τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (το αρχείο του «πρώτου παρτιζάνου» δωρήθηκε στα ΑΣΚΙ από τα παιδιά του, Μαρία και Νίκο Γλέζο, οι οποίοι και ανέλαβαν την πρωτοβουλία για τη συγκέντρωση και παράδοσή του).
Τα τεκμήρια
Δέκα ντοκουμέντα, από το 1947 το πρώτο ώς το 1962 το τελευταίο, που αποτυπώνουν με ενάργεια την πολιτική δράση του Μ. Γλέζου τα πέτρινα εκείνα χρόνια, επίσης τη δραστηριοποίησή του μέσα από τις στήλες του «Ριζοσπάστη» – και όλα αυτά μέσα από το πρίσμα του γνωρίσματος που ο εν λόγω εμβληματικός αγωνιστής -και χιλιάδες άλλοι κομμουνιστές βέβαια- διέθετε: την απουσία φόβου για τον φόβο.
Στο αρχείο του Μανώλη Γλέζου αναλυτικά διασώζονται μοναδικά τεκμήρια από τις διώξεις και τις φυλακίσεις που υπέστη σε όλη τη μεταπολεμική περίοδο. Παρά ή μάλλον εξαιτίας της αναγνώρισής του ως ένα από τα σύμβολα της Εθνικής Αντίστασης βρέθηκε αντιμέτωπος με συλλήψεις, δίκες, θανατικές καταδίκες, φυλακίσεις και εκτοπίσεις. Η ιστορία του καταδιωκόμενου Γλέζου είναι στενά συνδεδεμένη με την ιστορία της πολιτικής καταστολής στην Ελλάδα του Εμφυλίου και των μετεμφυλιακών δεκαετιών.
Τα τεκμήρια του προσωπικού του αρχείου, που φυλάσσονται στα ΑΣΚΙ, αποτυπώνουν με ιδιαίτερη ενάργεια αυτή τη μακρά εμπειρία. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ένας αυτοσχέδιος χειρόγραφος πίνακας του 1947, στον οποίο ο ίδιος κατέγραφε τις δίκες του για αδικήματα Τύπου ως αρχισυντάκτης του «Ριζοσπάστη». Το τεκμήριο είναι αποκαλυπτικό όχι μόνο για τον αριθμό των διώξεων, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο η πολιτική καταστολή μπορούσε να ασκείται μέσα από διαδοχικές δικαστικές διαδικασίες.
Οι διώξεις εντάθηκαν στα χρόνια του Εμφυλίου. Ο Μ. Γλέζος συνελήφθη, παραπέμφθηκε επανειλημμένα σε δίκες και καταδικάστηκε δις σε θάνατο το 1948 και το 1949. Οι θανατικές ποινές δεν εκτελέστηκαν και στη συνέχεια μετατράπηκαν, ενώ ο ίδιος παρέμεινε στη φυλακή έως το 1954.
Οι κλήσεις σε δίκη, τα κλητήρια θεσπίσματα και οι φωτογραφίες από τις δικαστικές διαδικασίες, που διασώζονται στο αρχείο του, μας επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε αυτή την περίοδο. Η εκλογή του ως βουλευτή της ΕΔΑ το 1951, ενώ ήταν φυλακισμένος, προσέδωσε στην υπόθεσή του μια ιδιαίτερη πολιτική διάσταση. Ο Γλέζος προχώρησε τότε σε απεργία πείνας, διεκδικώντας την απελευθέρωση και άλλων εκλεγμένων βουλευτών που βρίσκονταν στη φυλακή ή στην εξορία.
Η αποφυλάκισή του τον Ιούλιο του 1954 δεν σήμανε το τέλος των διώξεων. Τον Δεκέμβριο του 1956 ανέλαβε τη διεύθυνση της «Αυγής», ενώ η πολιτική του δραστηριότητα στην ΕΔΑ τον έφερε και πάλι στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης με τις κρατικές αρχές.
Η αλληλεγγύη
Στις 5 Δεκεμβρίου 1958 συνελήφθη μαζί με άλλα στελέχη της Αριστεράς με την κατηγορία της κατασκοπίας υπέρ της Σοβιετικής Ενωσης (μαζί του και οι Γ. Τρικαλινός, Λ. Βουτσάς, Θ. Ευθυμιάδης, Αντ. Συγγελάκης και Αντ. Καρκαγιάννης). Η υπόθεση συνδέθηκε με τις επαφές του με τον γενικό γραμματέα του παράνομου ΚΚΕ, Κώστα Κολιγιάννη.
Η δίκη πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 1959, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΔΑ είχε αναδειχτεί σε αξιωματική αντιπολίτευση μετά τις εκλογές του 1958. Ο Γλέζος καταδικάστηκε προκαλώντας αντιδράσεις πολύ πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Η δίκη πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 1959, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΔΑ είχε αναδειχτεί σε αξιωματική αντιπολίτευση μετά τις εκλογές του 1958. Ο Γλέζος καταδικάστηκε προκαλώντας αντιδράσεις πολύ πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Η διεθνής κινητοποίηση για τον Γλέζο αποτέλεσε μία από τις χαρακτηριστικές εκστρατείες αλληλεγγύης προς τους πολιτικούς κρατούμενους της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Επιτροπές συμπαράστασης, οργανώσεις της Αριστεράς, πολιτικοί πρόσφυγες, προσωπικότητες της πνευματικής ζωής και υπερασπιστές των πολιτικών ελευθεριών κινητοποιήθηκαν ζητώντας την απελευθέρωσή του. Η υπόθεση προβλήθηκε στον διεθνή Τύπο και απασχόλησε την κοινή γνώμη σε διαφορετικές χώρες τόσο της Ανατολικής όσο και της Δυτικής Ευρώπης.
2. Κλήση σε δίκη του Μανώλη Γλέζου, πολιτικού κρατούμενου στις
3. Κλητήριο θέσπισμα προς τον Μανώλη Γλέζο με την κατηγορία αδικημάτων
4. Κλήση για τη δίκη του Μανώλη Γλέζου στο Αναθεωρητικό Δικαστήριο, 1951.
5. Τα μέλη της επιτροπής Ελλήνων πολιτικών προσφύγων για την
Η υπεράσπιση του Γλέζου συνδεόταν με την αμφισβήτηση του μετεμφυλιακού καθεστώτος περιορισμού των πολιτικών ελευθεριών και με την απαίτηση να τερματιστούν οι διώξεις εναντίον της Αριστεράς. Τελικά τον Δεκέμβριο του 1962, ύστερα από τέσσερα χρόνια κράτησης και εν μέσω έντονων ελληνικών και διεθνών αντιδράσεων, αποφυλακίστηκε με την απονομή βασιλικής χάρης.
Οι σταθμοί
Η απελευθέρωσή του δεν έκλεισε οριστικά τον κύκλο της καταδίωξης. Με το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 συνελήφθη ξανά και ακολούθησαν νέες φυλακίσεις και εκτοπίσεις στη Γυάρο, στη Λέρο και στον Ωρωπό έως την αποφυλάκισή του το 1971.
Ο χειρόγραφος πίνακας των δικών του Γλέζου, οι δικαστικές κλήσεις, οι φωτογραφίες από τα εδώλια και οι εικόνες των διαδηλώσεων δεν αποτελούν απλώς σταθμούς μιας προσωπικής περιπέτειας. Συνθέτουν μια ιστορία της πολιτικής καταδίωξης, αλλά και της αντίστασης σε αυτήν. Μια ιστορία που υπερβαίνει τη βιογραφία του Μανώλη Γλέζου και μας επιτρέπει να προσεγγίσουμε, μέσα από τα ίχνη μιας ζωής, το πολιτικό κλίμα και τη σκληρότητα της, κατά Ηλία Νικολακόπουλο, ελληνικής «καχεκτικής δημοκρατίας».
ΠΗΓΗ: https://www.efsyn.gr/tags/ekdiloseis/
Ρωγμή στην ενημέρωση
Δεν υπάρχουν σχόλια