Ο συνοικισμός του Βύρωνα την περίοδο της οικοδόμησής του το 1924                                                                                         

 Η ιστορία του Δήμου Βύρωνα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Μικρασιατικη Καταστροφη του 1922 και με την Εθνική Αντίσταση 1940-1944 και τους μετέπειτα κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες.

Ο Βύρωνας αποτελεί τον πρώτο αστικό προσφυγικό συνοικισμό της Ελλάδας.

Το φθινόπωρο του 1922, αμέσως μετά τον ξεριζωμό, χιλιάδες Μικρασιάτες πρόσφυγες φτάνουν στην Αθήνα

 Οι πρώτες οικογένειες εγκαθίστανται σε σκηνές και πρόχειρα παραπήγματα στην περιοχή γύρω από το εκκλησάκι του Αγ. Λαζάρου και σιγά, σιγά  επεκτάθηκε στην περιοχη «Κοπανά», με το όνομα «Προσφυγικός Συνοικισμός Παγκρατίου». 

 Το πρώτο οργανωμένο τμήμα σπιτιών χτίστηκε την περίοδο 1922–1923 από το Ταμείο Περιθάλψεως Προσφύγων, υπό την καθοδήγηση του μηχανικού Γ. Σούλη. Στην σημερινή οδό Ευαγγελικής Σχολής και Κισσάμου είχε εγκατασταθεί το Διοικητήριο (σήμερα είναι καφετέρια).  

              Ο συνοικισμός του Βύρωνα την περίοδο της οικοδόμησής του το 1924 με ξύλινες κατασκευές.

Τον Απρίλιο του 1924, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατο του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι (1824), ο συνοικισμός μετονομάζεται επίσημα σε «Συνοικισμός Βύρωνος»

Το 1934 ο προσφυγικός συνοικισμός Βύρωνος μετατράπηκε σε αυτόνομο Δήμο. Πρώτος δήμαρχος εξελέγη ο γιατρός Νικόλαος Φραγκιάδης. 

Η "Ρωγμή" φέρνει στην δημοσιότητα μια άγνωστη - για πολλούς- ιστορική πλευρά. 

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ακρόπολις» στις 6 Αυγούστου 1937, ο Ιωάννης Μεταξάς ανακηρύχθηκε «Επίτιμος Πρώτος Πολίτης Βύρωνος» κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου του νεοσύστατου Δήμου.

Σύμφωνα με το φύλλο της εφημερίδας «Ακρόπολις» (5η σελίδα, 6 Αυγούστου 1937), ο Δήμος  Βύρωνα με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους από την επιβολή της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά (4 Αυγούστου 1936), σημαιοστολίστηκε και συμμετείχε στις επίσημες εκδηλώσεις του καθεστώτος.

Στις 3 Αυγούστου 1937 στις 10 το βράδυ πραγματοποιήθηκε  έκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, κατά την οποία ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς ανακηρύχθηκε «Επίτιμος Πρώτος Πολίτης Βύρωνος». 

                                                                    Ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς 

Την  πρόταση υπέβαλε και εισηγήθηκε στο δημοτικό συμβούλιο ο τότε δήμαρχος Βύρωνα, Νικόλαος Φραγκιάδης (ο πρώτος εκλεγμένος δήμαρχος της πόλης, προερχόμενος από τη Μικρασιατική προσφυγιά), ο οποίος είχε προσφέρει στο νοσοκομείο του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού που λειτουργούσε στην περιοχή. Στη συνεδρίαση μίλησε ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Χατζησταύρου και άλλοι. 

                                                         Ο Νικόλαος Φραγκιάδης

Στις 4 Αυγούστου  και ώρα 10:00 π.μ.πραγματοποιήθηκε δοξολογία στον Μητροπολιτικό ναό της Αγίας Τριάδας και ομιλίες από τους κ.κ. Κουκουλάκη, Καρναμπόπουλο, Χατζησταύρου, Απαρτίδη και άλλους.

Μέσα σε μια πολυτάραχη εθνικά, πολιτικά και κοινωνικά περίοδο, με πολίτες κομμουνιστικών ιδεών να φυλακίζονται απο το καθεστώς της 4ης Αυγούστου 1936, δεν γνωρίζουμε με ποιο σκεπτικό κλήθηκε ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς  και ανακηρύχθηκε «Επίτιμος Πρώτος Πολίτης Βύρωνος», από το δημοτικό συμβούλιο και το δήμαρχο Νικόλαο Φραγκιάδη. Ούτε εάν ο λαός του Βυρωνα συμμετείχε, ή αν ήταν μια τυπική διαδικασία "κεκλισμένων" των θυρών, προκειμένου ο νέος Δήμος να έχει την εύνοια της κυβερνήσεως.                                                                  

Ανάλογες εκδηλώσεις προς τιμή του Μεταξά έλαβαν χώρα και σε άλλους δήμους, όπως Αθηναίων, Καισαριανής.

 

  

Εθνική Αντίσταση και Κατοχή 

Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, ο Βύρωνας —όπως και η γειτονική Καισαριανή— αναδεικνύεται σε προπύργιο της Εθνικής Αντίστασης. Λόγω της έντονης αντιστασιακής δράσης των κατοίκων του, η πόλη πληρώνει βαρύ φόρο αίματος.

                                Οι ανατολικές συνοικίες αποτελούσαν τον βασικό πυρήνα της Εθνικής Αντίστασης, γι' αυτό και μπήκαν στο στόχαστρο των κατακτητών.  

Η 7η  Αυγούστου 1944, αποτελεί μία από τις πιο τραγικές και ταυτόχρονα ηρωικές σελίδες της νεότερης ιστορίας της πόλης.

Οι δυνάμεις των κατοχικών στρατευμάτων και των Ταγμάτων Ασφαλείας προχώρησαν σε ομαδικές συλλήψεις και εκτέλεσαν στο Μπλόκο του Βύρωνα 12 αγωνιστές. Στη συνέχεια μετέφεραν εκατοντάδες Βυρωνιώτες στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Πολλοί απο αυτούς μεταφερθήκαν για καταναγκαστική εργασία στη Γερμανία.  

                             

Διαβάστε ακόμη

Ιστορία της πόλης: Η δημιουργία του δήμου Βύρωνα "1934 και οι δήμαρχοι της πόλης !

https://rogmistinenimerosi2.blogspot.com/2025/06/1934.html 

 

                                                                                          Ρωγμή στην ενημέρωση